Ο μύθος πίσω από τις γρήγορες δίαιτες
Από Αγγελική Ναλμπάντη | 04/03/2010
Οι συμβουλές για την απώλεια βάρους εμφανίζονται κυριολεκτικά σε εκατοντάδες διαφορετικές μεταμφιέσεις. Συχνά «νέες» και «επαναστατικές» δίαιτες είναι ουσιαστικά οι παλαιότερες λεγόμενες δίαιτες του συρμού (fad-diets) που κάνουν νέα εμφάνιση, ελαφρώς τροποποιημένες. Η φαντασίωση ενός καλλίγραμμου σώματος συχνά οδηγεί στην υιοθέτηση αυτών των διαιτών από πολλούς, ενώ είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς στον καλλιτεχνικό χώρο.
Χαρακτηριστικό γνώρισμα αυτών των διαιτών είναι ότι βασίζονται σε ένα συγκεκριμένο τρόφιμο και στο μύθο ότι ορισμένα τρόφιμα έχουν «ειδικές» ιδιότητες που μπορούν να προκαλέσουν απώλεια βάρους. Ωστόσο, κανένα τρόφιμο δεν επιτυγχάνει κάτι τέτοιο, σύμφωνα με τα επιστημονικά δεδομένα. Αυτές οι δίαιτες δε διδάσκουν υγιεινές διατροφικές συνήθειες και αργά ή γρήγορα θα γεννηθεί η επιθυμία για τα «απαγορευμένα τρόφιμα». Επιπλέον, το ψυχολογικό αντίκτυπο από τέτοιου είδους απαγορεύσεις είναι απρόβλεπτο.
Στην πλειοψηφία τους οι δίαιτες της «μόδας», έχουν τα εξής 5 χαρακτηριστικά:
- Προτρέπουν ή απαγορεύουν την κατανάλωση συγκεκριμένων τροφίμων ή ομάδας τροφίμων.
- Υπονοούν ότι οι τροφές μπορούν να αλλάξουν τη χημεία του σώματος.
- Ρίχνουν το φταίξιμο για την αύξηση του βάρους σε συγκεκριμένες ορμόνες.
- Δεν έχουν εξατομικευμένο χαρακτήρα, αλλά προτείνουν για όλους τις ίδιες οδηγίες.
- Υπόσχονται γρήγορη απώλεια βάρους (δίαιτες «εξπρές»)
Οι πιο δημοφιλείς δίαιτες, που είναι πλούσιες σε πρωτεΐνες και φτωχές σε υδατάνθρακες (οι λεγόμενες «χημικές δίαιτες», αλλά και δίαιτες τύπου Atkins), βασίζονται στην ιδέα ότι πολλοί άνθρωποι είναι «αλλεργικοί» στους υδατάνθρακες. Οι υδατάνθρακες αποτελούν τη μισή ενεργειακή πρόσληψη ενός τυπικού διαιτολογίου, για αυτό και ο παντελής αποκλεισμός τους από τη διατροφική πρόσληψη ενός ατόμου οδηγεί όντως σε απώλεια βάρους, αλλά με τρόπο ανορθόδοξο, αφού τα τρόφιμα με μεγάλη περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες (άμυλο, φρούτα κτλ) είναι και τρόφιμα με μεγάλη διατροφική αξία λόγω της υψηλής τους περιεκτικότητας σε βιταμίνες και ιχνοστοιχεία.
Μάλιστα, λόγω των διατροφικών κενών που δημιουργούνται, οι «εμπνευστές» αυτών των διαιτών συστήνουν την πρόσληψη συμπληρωμάτων βιταμινών και μετάλλων. Ωστόσο, τα συμπληρώματα θα πρέπει να χρησιμοποιούνται σαν βοηθήματα εάν η διατροφή έχει κενά, αλλά δεν πρέπει να αντικαθιστούν τρόφιμα. Οι δίαιτες αυτές βασίζονται στην κέτωση, μια μεταβολική διαδικασία που συμβαίνει στον οργανισμό όταν βρίσκεται σε νηστεία λόγω έλλειψης υδατανθράκων και μπορεί να προκαλέσει κόπωση, ναυτία, έμετο, ενώ αν ακολουθούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα είναι πολύ πιθανό να προκαλέσουν καρδιαγγειακά νοσήματα, σημαντική απώλεια οστικής μάζας, καθώς και βλάβες στα νεφρά.
Η σωστή απώλεια βάρους για να επιτευχθεί δεν πρέπει να είναι επίπονη, κουραστική και επιβλαβής για την υγεία μας. Θα πρέπει να περιλαμβάνει τρόφιμα από όλες τις ομάδες τροφίμων και να περιορίζει μόνο αυτά που έχουν χαμηλή διατροφική αξία και υψηλό ενεργειακό περιεχόμενο. Το κατάλληλο διαιτολόγιο είναι πάντα εξατομικευμένο, σχεδιάζεται σε συνάρτηση με τα ανθρωπομετρικά χαρακτηριστικά του κάθε άτομου (ύψος, βάρος, ηλικία, φύλο), τα ενδεχόμενα προβλήματα υγείας του, αλλά και τις διατροφικές του συνήθειες και προτιμήσεις προκειμένου να είναι εφικτή η συμμόρφωση με αυτό.
Για να αναγνωρίσει κανείς τις συστάσεις που σηματοδοτούν κακές διατροφικές συμβουλές, αρκεί να ανιχνεύσει κάποιο από τα παρακάτω χαρακτηριστικά:
- Συστάσεις που υπόσχονται γρήγορα αποτελέσματα
- Απόλυτες προειδοποιήσεις για κινδύνους από ένα προϊόν ή συστατικό
- Ισχυρισμοί για πάρα πολύ καλά αποτελέσματα, σχεδόν εξωπραγματικά
- Απλοϊκοί ισχυρισμοί που προέρχονται από μια πολύπλοκη έρευνα
- Συστάσεις που βασίζονται σε μία και μοναδική έρευνα
- Δραματικές δηλώσεις που διαψεύδονται από επίσημους επιστημονικούς οργανισμούς
- Λίστες με «καλά» και «κακά» τρόφιμα
- Συστάσεις που γίνονται για να προωθήσουν την αγορά ενός συγκεκριμένου προϊόντος
- Συστάσεις που βασίζονται σε έρευνες που δημοσιεύονται χωρίς ξεκάθαρη αντίστοιχη περίληψη
- Συστάσεις από έρευνες που αγνοούν τις διαφορές ανάμεσα σε άτομα ή ομάδες
Προσοχή λοιπόν!
Δεν υπάρχουν σχόλια. Πρόσθεσε το σχόλιο σου τώρα!
