Η νηστεία θεωρείται από πολλούς δείγμα πίστης, πειθαρχίας και ευκαιρία για αποτοξίνωση. Σίγουρα, για να μπορέσει κανείς να αντισταθεί στους διατροφικούς πειρασμούς της σύγχρονης κοινωνίας, και μάλιστα για ένα τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα όπως αυτό της Σαρακοστής, απαιτείται μεγάλη θέληση.

Ωστόσο, η έννοια της νηστείας θεσπίστηκε από τη θρησκεία μας προκειμένου να εξυπηρετήσει πρακτικούς σκοπούς, μεταφρασμένους με συμβολικό τρόπο. Δηλαδή, η αποχή από τα ζωικά προϊόντα είχε σαν απώτερο σκοπό, πριν 2000 χρόνια περίπου, να δοθεί η ευκαιρία στα οικόσιτα ζώα να αναπαραχθούν, να μεγαλώσουν και να αποφευχθεί η θανάτωσή τους από τον άνθρωπο στην περίοδο της κύησης και της γαλουχίας, προκειμένου να διατηρηθεί η τροφική αλυσίδα.

Η αποχή από το ελαιόλαδο 2 φορές την εβδομάδα, είχε σαν σκοπό να “αναγκάσει” τα νοικοκυριά να κάνουν οικονομία, καθώς το ελαιόλαδο για πολλά χρόνια θεωρούνταν αγαθό ακριβό και ένδειξη πλούτου. Επίσης, η ιδέα της «αποτοξίνωσης» δεν υφίσταται σε όσους ακολουθούν μια σωστή διατροφή (με τον ενδεδειγμένο περιορισμό του κόκκινου κρέατος στη 1 φορά/ εβδομάδα), ενώ και όσοι έχουν κακές διατροφικές συνήθειες, σίγουρα δε θα ευεργετηθούν μέσα σε λίγες μέρες.

Στη χώρα μας είναι ιδιαίτερα εύκολη η συμμόρφωση με τους περιορισμούς της νηστείας λόγω των διατροφικών μας συνηθειών και της πληθώρας των φρούτων, των λαχανικών και των οσπρίων, για αυτό το λόγο και οι περισσότεροι Έλληνες νηστεύουν, αν όχι και τις 50 ημέρες της Σαρακοστής, τουλάχιστον την Καθαρά Δευτέρα και την Μεγάλη Εβδομάδα. Ωστόσο, η νηστεία διατροφικά μας στερεί ένα βασικό συστατικό: την πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας, η οποία βρίσκεται αποκλειστικά στο κρέας, τα πουλερικά, τα ψάρια, τα αυγά και τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Πρωτεΐνη υπάρχει και στα όσπρια και σε κάποια λαχανικά (με σημαντικότερο εκπρόσωπό τους τα μανιτάρια), αλλά αυτή δεν είναι καλής ποιότητας, δηλαδή δεν περιέχει όλα εκείνα τα αμινοξέα που δεν μπορούν να συντεθούν στο ανθρώπινο σώμα (απαραίτητα αμινοξέα). Χωρίς πρωτεΐνη υψηλής διατροφικής αξίας περιορίζεται σημαντικά η απορρόφηση του σιδήρου, η ενδυνάμωση του μυϊκού συστήματος και η ενίσχυση του βασικού μεταβολικού ρυθμού, δηλαδή με απλά λόγια, είναι πιθανό να παρουσιαστούν συμπτώματα ζάλης και κόπωσης, ενώ προάγεται η αποθήκευση λίπους στο σώμα μας και η μείωση του μυϊκού ιστού.

Τελικά η νηστεία κάνει καλό στον οργανισμό;

Επιπλέον, κατά τη νηστεία παρατηρείται υπερκατανάλωση αμυλούχων τροφίμων, τα οποία επειδή είναι εύπεπτα, οδηγείται κανείς εύκολα στην κατανάλωση μεγάλης ποσότητας αυτών προκειμένου να χορτάσει, με αποτέλεσμα να αυξάνεται το θερμιδικό περιεχόμενο της διατροφής, οδηγώντας σε αύξηση του σωματικού βάρους, ενώ η υπερβολική πρόσληψη υδατανθράκων αυξάνει τα επίπεδα τριγλυκεριδίων στο αίμα, προδιαθέτοντας για καρδιαγγειακά νοσήματα και λιπώδη διήθηση του ήπατος.

Βέβαια, για το διάστημα της 1 εβδομάδας δεν υπάρχει περίπτωση να εμφανιστούν τέτοιου είδους συνέπειες, ενώ ακόμα και στο διάστημα των 50 ημερών οι συνέπειες επηρεάζουν κυρίως τα άτομα με σιδηροπενική αναιμία, όσους έχουν γνωστή στεφανιαία νόσο και τα παχύσαρκα άτομα, τα οποία έχουν ήδη χαμηλά επίπεδα βασικού μεταβολικού ρυθμού και αυξημένα επίπεδα σωματικού λίπους. Δηλαδή, οι υγιείς με σωστό σωματικό βάρος μπορούν να νηστέψουν άφοβα, τηρώντας ζωντανά τα ήθη και τις παραδόσεις μας.
Επιπλέον, μετά από αρκετές μέρες νηστείας, αν κάποιος φάει απότομα μεγάλη ποσότητα λίπους, όπως είθισται το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου και την Κυριακή του Πάσχα, είναι πολύ πιθανό να παρουσιαστούν προβλήματα δυσπεψίας. Μάλιστα, η στέρηση και ο περιορισμός των προηγούμενων ημερών σε συνδυασμό με το πλουσιοπάροχο τραπέζι κατά τις γιορτινές μέρες, συνήθως αποτελούν κακό σύμβουλο και δεν είναι δύσκολο κανείς να υπερκαταναλώσει τα λιπαρά εδέσματα, με αποτέλεσμα να υποφέρει στη συνέχεια από πόνους στο στομάχι και διάρροιες. Μάλιστα, έχει παρατηρηθεί ότι μετά τη Λαμπρή είναι στατιστικά σημαντικά περισσότερες από τον υπόλοιπο χρόνο οι εισαγωγές στα νοσοκομεία, κυρίως με προβλήματα χολοκυστοπάθειας και δυσαπορρόφησης. Για αυτό χρειάζεται προσοχή και εγκράτεια, ακόμα και τις γιορτινές μέρες, ιδίως από όσους νήστεψαν μεγάλο χρονικό διάστημα!
Καλή ανάσταση!