Για τους φυσικούς ως θερμίδα ορίζεται η ενέργεια που απαιτείται για να ανεβάσει τη θερμοκρασία 1 γρ. αποσταγμένου νερού από τους 14,5ο C στους 15,5ο C. Όλοι οι υπόλοιποι, με τον όρο «θερμίδες» αντιλαμβανόμαστε τα τρόφιμα που μπορεί να μας οδηγήσου σε αύξηση του σωματικού βάρους. Η θερμίδα, δηλαδή, χρησιμοποιείται για να μετρήσει κανείς την ενέργεια ενός τροφίμου, και αν θέλουμε να είμαστε σωστοί, αυτό που χρησιμοποιούμε στην πράξη είναι η χιλιοθερμίδα (kcal), ή όπως θα έλεγαν οι φυσικοί, την ενέργεια που απαιτείται για να ανεβάσει τη θερμοκρασία 1.000 γρ. (ή 1 kg) αποσταγμένου νερού από τους 14,5ο C στους 15, 5ο C.

Φυσικά, ο λόγος που μετράμε τα τρόφιμα σε kcal δεν προέκυψε τυχαία, αφού όλη η λογική της απώλειας βάρους, της αύξησης βάρους και της διατήρησης του βάρους στηρίζεται στους νόμους της Φυσικής και αποτελεί ενεργειακό θέμα. Συγκεκριμένα, τα τρόφιμα μας δίνουν ενέργεια (όπως ακριβώς χρησιμεύει η βενζίνη σε ένα αυτοκίνητο). Ο οργανισμός μας χρειάζεται ενέργεια για να μπορέσει να εκτελέσει τις διάφορες λειτουργίες του που τον κρατούν στη ζωή (αναπνοή, καρδιαγγειακή λειτουργία, πέψη, κίνηση κτλ) και την ενέργεια αυτή την αντλεί από 2 πήγες:

• από το φαγητό και
• από τις αποθήκες ενέργειας, δηλαδή το σωματικό λίπος.

Το λίπος υπάρχει για να αμυνθεί ο οργανισμός σε περίπτωση που για κάποιο λόγο δεν του χορηγηθεί φαγητό, γι’ αυτό και κάθε φορά που του δίνουμε παραπάνω ενέργεια από αυτή που χρειάζεται (όταν δηλαδή φάμε περισσότερες χιλιοθερμίδες από αυτές που θα «κάψει» ο οργανισμός μας), την περίσσεια της ενέργειας την αποθηκεύει, για να την χρησιμοποιήσει όποτε δεν θα του δίδεται άμεσα η ενέργεια που χρειάζεται (όταν δηλαδή φάμε λιγότερες χιλιοθερμίδες από αυτές που απαιτούνται για να κτυπήσει η καρδιά, να κινηθεί το έντερο κ.ο.κ). Επομένως, όταν κάποιος τρώει περισσότερες «θερμίδες» από αυτές που χρειάζεται, αυξάνεται το σωματικό του λίπος προκειμένου να αποθηκευτεί η επιπλέον ενέργεια, δηλαδή αυξάνεται το σωματικό του βάρους, ενώ όταν κάποιος τρώει λιγότερες «θερμίδες» από αυτές που χρειάζεται, τότε η επιπλέον ενέργεια θα αποδοθεί από το ήδη αποθηκευμένο λίπος του, οπότε αυτό θα μειωθεί, δηλαδή θα αδυνατίσει.

Τι τελικά είναι οι θερμίδες; Πρέπει να κόψω κάτι;

Με βάση τα παραπάνω, αν δεν φάει κανείς κάποιες μέρες και ενέργεια θα έχει και θα αδυνατίσει, άρα τα πράγματα θεωρητικά είναι απλά! Αυτό, ωστόσο, δεν ισχύει! Ο οργανισμός μας έχει δικλείδες ασφαλείας, δηλαδή, αν δεν πάρει την ενέργεια που χρειάζεται για κάποιες πολύ βασικές του λειτουργίες (ενέργεια που ορίζεται ως βασικός μεταβολικός ρυθμός), τότε θα πάρει σήμα ότι πρέπει να προφυλάξει το λίπος του για την έσχατη στιγμή (ένα βήμα πριν τον θάνατο) και θα αρχίσει να χρησιμοποιεί άλλες πηγές ενέργειας, δηλαδή δε θα αδυνατίσει. Συνεπώς, οι εξαντλητικές δίαιτες το μόνο που πετυχαίνουν είναι να μας ταλαιπωρούν, να στερούμαστε βασικά θρεπτικά συστατικά προκαλώντας προβλήματα υγείας και να παιδευόμαστε άδικα. Οι διαιτολόγοι γνωρίζουν να εκτιμήσουν τις χιλιοθερμίδες εκείνες που ισούνται με το βασικό μεταβολικό ρυθμό και υπολογίζουν με ακρίβεια τις χιλιοθερμίδες που θα πρέπει να έχει ένα διαιτολόγιο προκειμένου να οδηγήσει σε απώλεια σωματικού λίπους. Μάλιστα, προσπαθούν να συνδυάσουν τις προτιμήσεις του κάθε ατόμου και να περιλάβουν τρόφιμα από όλες τις ομάδες τροφίμων, σχεδιάζοντας πλήρη και εξατομικευμένα διαιτολόγια.